Rodzaje pelletu różnią się surowcem, zawartością popiołu i dopuszczalnym zastosowaniem - a to decyduje, czy dany pellet nadaje się do kotła domowego, czy tylko do przemysłu. W tym artykule wyjaśniamy trzy główne typy: pellet drzewny, pellet agro i pellet słomiany, pokazujemy tabelę porównawczą parametrów i odpowiadamy, dlaczego do domu służy wyłącznie pellet drzewny klasy ENplus A1.
Rodzaje pelletu - podział według surowca
Pellet paliwowy można wytwarzać z każdego rodzaju biomasy stałej. Według Wikipedia EN (Pellet fuel) wyróżnia się pięć kategorii surowca: odpady i produkty uboczne przemysłu, resztki rolnicze, odpady spożywcze, uprawy energetyczne oraz nieobrobione drewno. Na krajowym rynku grzewczym trzy typy pelletu trafiają do kotłów:
Pellet drzewny - z trocin i wiórków tartacznych, głównie z nieobrobionego drewna iglastego lub liściastego. Typ dominujący w ogrzewnictwie domowym.
Pellet agro (rolniczy) - z resztek rolniczych: słomy zbożowej, łusek, łodyg roślin energetycznych lub traw. Stosowany głównie w przemyśle.
Pellet słomiany - ze słomy zbożowej (pszennej, żytniej itp.) lub słomy rzepakowej. Osobny typ z innymi parametrami spalania i innymi wymogami kotłowymi.
Więcej o tym, czym jest pellet drzewny i jak się go produkuje, znajdziesz w naszym kompletnym przewodniku: co to jest pellet drzewny.
Pellet drzewny - parametry i normy
Pellet drzewny to granulat ze sprasowanych, suchych trocin i wiórów bez chemicznych środków wiążących - spaja go naturalna lignina drzewna. Norma bazowa to EN ISO 17225-2, a certyfikacja ENplus (dokument ST 1001:2022) dzieli pellet drzewny na trzy klasy: A1 (najwyższa), A2 i B.
Klasa ENplus A1 to standard dla ogrzewania domowego:
popiół (sucha masa): max 0,70%
wilgotność: max 10%
kaloryczność: min. 16,5 MJ/kg (= 4,6 kWh/kg)
wytrzymałość mechaniczna: min. 98%
Wszystkie kotły pelletowe i kominki pelletowe instalowane w domach są certyfikowane i ustawiane pod klasę ENplus A1. Używanie innego rodzaju pelletu może unieważnić gwarancję urządzenia i skutkować awariami.
Pellet agro - czym jest i do czego służy
Pellet agro (rolniczy) to pellet z biomasy nieleśnej: słomy zbożowej, łusek, łodyg roślin energetycznych lub mieszanin traw. Wytwarzany jest według innej części serii norm ISO 17225 niż pellet drzewny - seria ta (zaktualizowana w 2021 r.) obejmuje również biomasę nieleśną (halmgutartige Biomasse w języku norm europejskich).
Pellet agro stosowany jest przede wszystkim:
w dużych kotłowniach przemysłowych z rusztem mechanicznym
w ciepłowniach na biomasę
w elektrowniach współspalających biomasę z węglem
Nie nadaje się do standardowych domowych kotłów pelletowych. Te są skonfigurowane i certyfikowane pod niski popiół pelletu drzewnego ENplus A1. Wyższy popiół pelletu agro zatkałby podajnik ślimakowy i uszkadzałby palnik.
Pellet słomiany - właściwości i ograniczenia
Pellet słomiany to granulat ze słomy zbożowej (głównie pszennej lub rzepakowej), prasowanej podobną metodą co pellet drzewny. Różnice w parametrach są jednak istotne i dyskwalifikują go z kotłów domowych.
Wyższa zawartość popiołu
Pellet słomiany po spaleniu pozostawia około 4-6% popiołu wagowo - to 4 do 6 razy więcej niż pellet drzewny (ok. 1%) i wielokrotnie więcej niż limit ENplus A1 (max 0,70%). Żużel mocno się zlepia, co zakłóca pracę palnika.
Problem potasu, chloru i siarki
Słoma zawiera więcej potasu (K), chloru (Cl) i siarki (S) niż drewno. Ich produkty spalania chemicznie atakują rury spalinowe - korozja komina i wymiennika ciepła to realne ryzyko eksploatacyjne. Jak podaje Wikipedia DE (Strohpellet): pelletu słomianego nie można stale spalać w normalnych kotłach na pellet drzewny bez ryzyka awarii instalacji.
Kaloryczność podobna, zastosowanie inne
Pellet ze słomy pszennej ma średnią wartość opałową około 16 MJ/kg - zbliżoną do dolnej granicy dla pelletu drzewnego (15-18 MJ/kg). Sam poziom energii nie jest problemem - wyklucza go z kotłów domowych właśnie wysoki popiół i skłonność do żużlowania.
Pellet słomiany ma natomiast inne zastosowanie nieenergetyczne: ze względu na wysoką zdolność absorpcji (ponad 400% własnej masy) bywa używany jako ściółka dla zwierząt - koni, drobiu i bydła.
Tabela porównawcza rodzajów pelletu
Parametr
Pellet drzewny ENplus A1
Pellet agro
Pellet słomiany
Surowiec
Trociny, wiórki tartaczne
Resztki rolnicze, trawy
Słoma zbożowa lub rzepakowa
Norma
EN ISO 17225-2 / ENplus
ISO 17225 (biomasa nieleśna)
ISO 17225 (biomasa nieleśna)
Popiół (sucha masa)
max 0,70%
wysoki, zależy od surowca
ok. 4-6%
Wilgotność
max 10%
zróżnicowana
max 15%
Kaloryczność
min. 16,5 MJ/kg
zróżnicowana
ok. 16 MJ/kg
Żużlowanie
minimalne
średnie do wysokiego
wysokie - silne zlepianie
Korozja instalacji
brak
podwyższone ryzyko
wysokie ryzyko (K, Cl, S)
Do kotła domowego
TAK - certyfikowane
NIE
NIE
Zastosowanie
Ogrzewanie domowe i kominkowe
Przemysł, ciepłownie
Przemysł lub ściółka dla zwierząt
Dlaczego do domu tylko pellet drzewny klasy ENplus A1
Różnica nie jest kwestią marketingu - to kwestia bezpieczeństwa i sprawności urządzenia:
Certyfikacja kotła - kotły domowe (Kostrzewa, Defro, Pereko) są certyfikowane pod parametry ENplus A1. Używanie pelletu agro lub słomianego może unieważnić gwarancję producenta.
Niski popiół - rzadsze czyszczenie - popiół poniżej 0,70% oznacza długie przerwy między czyszczeniami kotła i niezawodną pracę podajnika ślimakowego.
Brak żużlowania - pellet drzewny A1 nie tworzy zlepiającego się żużlu, który zatykałby palnik i przerywał spalanie.
Brak korozji komina - niski poziom K, Cl, S w pellecie drzewnym nie niszczy wymiennika ciepła ani rur spalinowych.
To dlatego ENplus A1 jest standardem domowego ogrzewania pelletem w całej Europie - w Niemczech, Austrii i Italii, gdzie pellet ma najdłuższe tradycje w ogrzewnictwie indywidualnym.
Pellet drzewny ENplus A1 od Elnet - cztery odmiany
Elnet oferuje cztery pellety drzewne klasy ENplus A1 - żadnego pelletu agro ani słomianego. Wszystkie to pellet drzewny różniący się głównie czystością i kalorycznością:
Pellet
Popiół
Wilgotność
Kaloryczność
Średnica
ANPOL
poniżej 0,5%
poniżej 7%
powyżej 17 710 kJ/kg
6 mm
IGŁA PREMIUM
poniżej 0,7%
poniżej 10%
powyżej 17 830 kJ/kg
6 mm
DIMPLEX
poniżej 0,7%
poniżej 10%
powyżej 18 000 kJ/kg
6 mm
ALASKA
poniżej 0,6%
poniżej 6%
powyżej 17 830 kJ/kg
6,3 mm
Jeśli szukasz pelletu drzewnego do kotła domowego, zacznij od naszego bestsellera: pellet ANPOL ENplus A1.
FAQ - najczęstsze pytania o rodzaje pelletu
Czym różnią się rodzaje pelletu?
Podstawowy podział to pellet drzewny (z trocin i odpadów tartacznych), agro - rolniczy (z resztek rolniczych: słomy, łusek zbóż, łodyg) i słomiany (ze słomy zbożowej lub oleistej). Różnią się głównie zawartością popiołu, skłonnością do żużlowania i wymaganiami wobec kotła.
Czy można palić pellet słomiany w zwykłym kotle na pellet?
Nie. Pellet słomiany zawiera 4-6% popiołu (vs max 0,70% dla ENplus A1) i duże ilości potasu, chloru i siarki, które powodują żużlowanie i korozję rur spalinowych. Wymaga specjalistycznych kotłów na biomasę nieleśną - nie standardowych kotłów pelletowych.
Jaki rodzaj pelletu wybrać do domu?
Do ogrzewania domu należy używać pelletu drzewnego klasy ENplus A1 - z popiołem max 0,70%, wilgotnością max 10% i kalorycznością min. 16,5 MJ/kg. To jedyny rodzaj pelletu, dla którego certyfikowane są standardowe kotły i kominki pelletowe.
Co to jest pellet agro?
Pellet agro (rolniczy) powstaje z resztek rolniczych - słomy zbożowej, łusek, łodyg roślin energetycznych lub traw. Ma wyższy poziom popiołu niż pellet drzewny i jest stosowany głównie w przemyśle lub ciepłowniach, nie w kotłach domowych.
Czy rodzaje pelletu mają taką samą kaloryczność?
Nie dokładnie. Pellet drzewny osiąga 15-18 MJ/kg (ENplus A1 min. 16,5 MJ/kg), pellet ze słomy pszennej średnio około 16 MJ/kg. Kluczowa różnica to jednak nie kaloryczność, lecz popiół i żużlowanie - pellet słomiany jest nieodpowiedni dla standardowych kotłów domowych.